Gigantyczny gryzoń z Tajlandii: skamieniałości sprzed 34 mln lat

W kopalni węgla brunatnego w południowej Tajlandii paleontolodzy znaleźli szczątki wyjątkowo dużego gryzonia, który żył około 34 milionów lat temu. Nowy gatunek, nazwany Yakamys sirindhornae, ważył według szacunków około 30 kilogramów, czyli mniej więcej dwa razy tyle, co znane dotąd gryzonie z tego okresu.

Co znaleziono i gdzie

Skamieniałości odkryto w wyrobisku Bang Mark Pit, należącym do kopalni węgla brunatnego w prowincji Krabi. Badacze dysponują jednak bardzo skromnym materiałem: to zęby, a dokładnie dolny drugi trzonowiec i dolny siekacz. Na ich podstawie opisano nowy rodzaj i gatunek, który żył w połowie paleogenu.

Nazwa rodzaju, Yakamys, łączy tajskie słowo „yak”, oznaczające olbrzyma, z greckim „mys”, czyli mysz lub szczur. Nazwa gatunkowa upamiętnia księżniczkę Maha Chakri Sirindhorn, doceniając jej wieloletnie wsparcie dla nauki i badań paleontologicznych w Tajlandii.

Odkrycie jest częścią wspólnego projektu poświęconego kopalnym ssakom z basenu Krabi. Biorą w nim udział naukowcy z kanadyjskiego Uniwersytetu McGilla, tajlandzkiego Departamentu Zasobów Mineralnych oraz francuskich instytucji badawczych, w tym CNRS i Université de Poitiers. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Scientific Reports”.

Skąd te 30 kilogramów

Masę ciała oszacowano na podstawie rozmiarów zębów, stosując siedem uznanych metod obliczeniowych. Wynik porównano z innymi gryzoniami z tej epoki, na przykład z rodzajem Hulgana, i okazało się, że Yakamys był od nich około dwa razy większy.

Autorzy podchodzą do liczb ostrożnie. Virginie Millien, profesor biologii z McGilla, podkreśla: „To tylko orientacyjna wartość, bo szacowanie masy ciała skamieniałych zwierząt obarcza duża niepewność”. Ze względu na ograniczony materiał trudno też ustalić, jak dokładnie ewoluował ten gatunek. Badacze liczą na kolejne znaleziska, które pozwolą lepiej poznać jego biologię i tryb życia.

Dlaczego to ważne dla historii gryzoni

Dziś największym żyjącym gryzoniem jest kapibara, a olbrzymie gryzonie pojawiały się w historii grupy wielokrotnie, głównie w Ameryce Południowej. Nowe znalezisko sugeruje, że gigantyzm wśród gryzoni pojawił się wcześniej i na większym obszarze, niż sądzono. Według autorów ważną rolę w wczesnej ewolucji dużych gryzoni odegrała także Azja Południowo-Wschodnia.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Odkrycie nie ma bezpośredniego wpływu na codzienne życie, ale pokazuje, jak wiele może wnieść nawet kilka zębów, jeśli trafią w ręce specjalistów. Jedno znalezisko potrafi zmienić wyobrażenie o tym, gdzie i kiedy rozwijały się największe gryzonie.

Do Polski i Unii Europejskiej wprost się to nie odnosi, bo skamieniałości pochodzą z Tajlandii. Warto jednak zauważyć, że w badaniach uczestniczą francuskie ośrodki naukowe, co pokazuje, jak często podobne projekty opierają się na międzynarodowej współpracy. Kopalnie węgla brunatnego, także w Europie, bywają miejscem odkryć paleontologicznych, bo odsłaniają warstwy skał, które na co dzień są niedostępne.

Źródło: Phys.org – „Giant, prehistoric rodent fossils discovered in southern Thailand”